Religionsfridom
Du har rett til å velje kva du vil tru på, eller å la vere å tru. Dette blir kalla religionsfridom. Religionsfridom er ein menneskerett, altså ein rett alle menneske har berre fordi dei er menneske. I Noreg er denne retten også skriven inn i Grunnlova, som er dei viktigaste reglane for korleis landet blir styrt og kva rettar vi har.
Men det har ikkje alltid vore slik, og mange stader i verda har menneske framleis ikkje religionsfridom. I nokre land er det forbode å byte religion eller å velje å ikkje tru. Menneske kan bli straffa av styresmaktene fordi dei tilhøyrer «feil» religion, eller fordi dei ikkje følgjer den religionen staten ønskjer.
I nokre land er religion strengt kontrollert av staten, og berre nokre religiøse grupper er tillatne. Det er styresmaktene som bestemmer korleis religion kan praktiserast. Til dømes kan staten bestemme kva som får lærast bort, eller kven som får vere religiøse leiarar. Menneske som tilhøyrer uoffisielle trussamfunn kan bli overvakte eller straffa.
I andre land, der berre nokre få religionar er godkjende av staten, har ikkje andre religiøse grupper lov til å samlast. Det betyr at menneske ikkje kan møtast for å be eller feire høgtider saman. Mange truande har vorte fengsla fordi dei praktiserer trua si.
Religionsfridom har også grenser. Vi kan ikkje gjere kva som helst i namnet til religionen. I denne teksten skal vi utforske kva religionsfridom betyr, og kvar grensene går.
Dette viser at manglande religionsfridom kan sjå svært ulik ut:
Nokre stader forbyr staten religion, andre stader kontrollerer staten religion, og nokre stader blir religiøse minoritetar ikkje beskytta.
1 / 3
Trefigurer med symboler fra ulike religioner, som kors, halvmåne, davidsstjerne og om-tegn
Kva er religionsfridom?
Religionsfridom blir også kalla trus- og livssynsfridom. Eit livssyn er ein måte å forstå livet og verda på, og gir svar på spørsmål som: Kva er meininga med livet? Kva er rett og gale? Eit livssyn kan vere religiøst, som kristendom eller islam, eller ikkje-religiøst, som humanisme. Religionsfridom betyr at du har rett til å velje kva du vil tru på, eller å ikkje tru.
Religionsfridom handlar både om kva du tenkjer inni deg, og kva du gjer. Du har rett til å ha dine eigne tankar og meiningar om tru. Du har også rett til å utøve trua di åleine eller saman med andre. Det kan til dømes vere å be, delta i ritual, lese heilage tekstar, feire høgtider eller følgje tradisjonar som er viktige for deg.
På skulen kan religionsfridom til dømes bety at nokon ber i friminuttet, feirar andre høgtider enn jul, eller ikkje deltek i enkelte aktivitetar av religiøse grunnar. Det kan også bety at nokon ikkje trur i det heile, og heller ikkje ønskjer å delta i religiøse aktivitetar.
Du har også rett til å byte religion eller livssyn, og til å ikkje tilhøyre nokon religion. Det betyr at du ikkje skal bli pressa til å tru, og heller ikkje pressa til å slutte å tru. Å kunne velje sjølv er ein viktig del av religionsfridommen.
1 / 3
En krystallkule ligger på et teppe av grønt gress
Ønsker du å lese hele artikkelen?
Ved å logge inn får du full tilgang til artikkelen, samt Lærerrommet med engasjerende læringsstier og oppgaver du kan bruke i undervisningen.
Logg inn med Feide
Ønsker du å prøve ut fullversjonen av Skolerom?
Kontakt oss her!
