Han var ikkje oppteken av å vinne diskusjonar. I staden stilte han spørsmål som ofte fekk folk til å oppdage at dei ikkje klarte å forklare kva dei eigentleg meinte.

Han oppdaga noko viktig: Mange verka sikre, men fekk problem når tankane deira vart undersøkte nærare.

Sokrates meinte at hans einaste fordel var dette:
Han visste at han eigentleg ikkje visste.

Tenk på kor ofte vi trur vi forstår noko, utan å sjekke det ordentleg.

Det skjer i timen, på nettet og i samtalar med venner.

Har du nokon gong prøvd å forklare noko, og merka at det var vanskelegare enn du trudde?

Kva ville endra seg om du stoppa opp og spurde:  Forstår eg dette eigentleg, eller berre trur eg det?

Ifølgje Platon, den mest kjende eleven hans, tok han dette roleg. Han meinte at det ville vore verre å slutte å stille spørsmål enn å bli straffa.

Under rettssaka sa han:
«Det uundersøkte livet er ikkje verdt å leve.»

Kva meiner du?

Bør vi alltid setje spørsmålsteikn ved det vi trur, sjølv om det kan få konsekvensar?

Er det verdt å stille spørsmål om det einaste du sit igjen med er tvil?

Sokrates ville hevda at ærleg undersøking alltid er verd det, fordi det er verre å halde fast ved ein svak idé enn å kjenne ubehaget ved å undersøkje han.

Men ikkje alle er samde. Av og til treng menneske støtte, ikkje fleire spørsmål, og det finst situasjonar der vi rett og slett må ta ei avgjerd, sjølv om vi ikkje veit eller forstår alt.

Vi ser ei liknande utfordring i kvardagen. I eit gruppearbeid kan til dømes éin person setje spørsmålsteikn ved kvar einaste avgjerd. Det kan gjere resultatet betre, men det kan også seinke arbeidet og gjere dei andre kjempefrustrerte.

Så korleis veit vi når spørsmål hjelper, og når dei står i vegen?