Sosialiseringsprosessen

  • Korleis blir vi ein del av klassen?
  • Kvifor rekkjer vi opp handa før vi skal seie noko?
  • Kvifor står vi i kø?
  • Kvifor har vi ulike interesser?
Flyfoto av en folkemengde

Den sosiale hjernen

Nokre forskarar meiner at menneske har fått så stor hjerne fordi vi er sosiale dyr. Vi liker å vere med andre menneske. Derfor må vi tilpasse oss kvarandre, og vi må ha eit språk for å snakke saman. Dette lagrar vi i hjernen.

Mennesker som prater
Mennesker som prater

Kva er sosialisering?

Kvifor har vi vorte som vi er? Det er det mange svar på, og eit av dei handlar om sosialisering.

Sosialisering handlar om korleis kvar og ein av oss blir ein del av samfunnet.

Kultur og samfunn heng naturleg saman. Med kultur meiner vi vanar, verdiar og normer. Kvifor går vi i tog på 17.mai? Kvifor er fredagstaco så populært? Og kvifor helsar vi på andre ved å strekkje fram handa?

Håndtrykk
Håndtrykk

Normer

Normer er eit ord vi bruker om dei reglane samfunnet har. Kva er det som «passar seg» i ulike situasjonar.

Når du møter nye menneske for første gong, passar det seg å strekkje fram handa for å helse. I andre land, som Italia og Spania, er det vanleg med eit kyss på kinnet når ein helser på nokon ein kjenner. Slike normer er ulike frå samfunn til samfunn.

Vi skil òg mellom formelle og uformelle normer.

Formelle normer er reglar og lover som er skrivne ned. Til dømes skulereglar eller trafikkreglar.

Uformelle normer er ikkje skrivne ned, men kjem frå skikk og bruk og tradisjonar, som til dømes å ikkje leike med maten eller ikkje snike i køen.

Forrige avsnitt

1 / 2

Neste avsnitt
To menn som har albu mot albu som en erstatning for håndhilsning

Den første fasen

Foreldra våre lærer oss å gå og å  snakke, og dei lærer oss bordskikk. Frå vi er barn ser vi på korleis foreldra våre snakkar og leikar med oss. Tenk på då du gjekk i barnehagen og leika mor og far.

Kanskje du endra på stemma di og lét som du hadde ein jobb. Gjennom leik og ved å gå inn i roller lærer ein å bli ein del av samfunnet ein lever i.

Far lærer barn å gå
Far lærer barn å gå

Den andre fasen

Det er ikkje sånn at vi sluttar å lære og tilpasse oss nye situasjonar når vi bli eldre. Vi lærer nye ting og korleis vi skal oppføre oss på ulike stader.

Tenk over korleis du går inn i ulike roller når du er med venner, klassen eller med familien din. Vi må heile tida tilpasse oss.

En gruppe med studenter som sitter på en café og studerer
En gruppe med studenter som sitter på en café og studerer

Den tredje fasen

I det moderne samfunnet vårt er vi òg sosiale via sosiale medium. Dette er på mange måtar ein ny kultur.

Forsking på bruk av sosiale medium viser at barn får venner via Instagram og Snapchat.

Dette gir oss eit større nettverk. Eit nettverk som ikkje berre avgrensar seg lokalt, men internasjonalt.

Barn og unge tek ulike roller i sosiale medium og lærer seg ei ny form for kommunikasjon. Denne kommunikasjonen går gjennom tekst, bilde, emojiar og memes. Vi blir sosialiserte til å kommunisere på ein ny måte i sosiale medium.

Forrige avsnitt

1 / 2

Neste avsnitt
Person som holder en mobiltelefon i hånden
Person som holder en mobiltelefon i hånden

Kvar viktig er sosialiseringa?

Vi menneske er avhengige av sosialiseringa for å fungere i samfunnet og for å lære.

Hadde vi lært å gå og snakke viss vi ikkje hadde vore saman med andre menneske?

To gutter som leker riddere med sverd
To gutter som leker riddere med sverd

Kjelder:

  • Burnet, Dean (2018):
    Blir vi antisosiale av sosiale medier?
  • Vitenskapens vei til lykken (2020)
    Orage Forlag AS
  • Grønlie, Granlund og Flood (2017): FOKUS sosialkunnskap
    Oslo. Aschehoug
  • Hilmarsen, H. V., & Arnseth, H. C (2017): Livet på Instagram. Ungdoms digitale forlengelser av sosiale relasjoner og vennskap.
    Tidsskrift for ungdomsforskning, 17(1).

Bilde- og videorettar:

    1. Getty Images
    2. Getty Images
    3. Getty Images
    4. Getty Images
    5. Getty Images
    6. Getty Images
    7. Getty Images
    8. Getty Images